خانبابا مشار
412
مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )
مرحوم ميرزا محمد حسين فروغى و غير اوست و كذلك جزء اعظم بلكه تمام ( التدوين فى احوال جبال شروين ) در تاريخ مازندران و ديگر تاريخ اشكانيانست موسوم به درر - التيجان فى تاريخ بنى اشكان در سه جلد كه از قرارى كه خود مرحوم ميرزا محمد حسين فروغى مىگفت و من شفاها و مكرا از او شنيدم و گويا در بعضى شمارههاى روزنامهء تربيت هم خود آن مرحوم واضحا به اين مطلب آشكارا تصريح كرده تاليف اين كتاب را به خود نسبت داده است ولى سه جلد منتظم ناصرى و سه جلد مرآة البلدان تلفيقى است از كتب مختلفهء عربى و فارسى و فرانسه كه بقلم چندين نفر از متخصصين اين زبانها در آن عصر است كه از كتب متفرقه جمع شده است . بارى در مدت هيجده سال از 1296 كه تاريخ طبع اولين مجلد نامهء دانشوران است تا سنهء 1324 ق كه تاريخ طبع آخر از كتاب مزبور است هفت مجلد از آن كتاب كه دو جلد نسبة بزرگ و عظيم الحجم است و ما بقى هركدام باندازهء ثلث مجلد اول است و به حرف شين معجمه منتهى مىشود از چاپ درآمده و از آن ببعد به كلى متوقف و منقطع گرديد . مرحوم شمس العلماء با پدر راقم اين سطور عبد الوهاب قزوينى چنان كه در بالا اشاره شد هم مدرسه بودند يعنى هر دو در مدرسهء مرحوم دوستعلى خان معير الممالك حجره داشتند و آنجا تعليم و تعلم مىنمودند . و پس از تأسيس ادارهء دار التأليف نامهء دانشوران در حدود 1294 ه در تحت نظارت مرحوم شاهزادهء عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه هر دو در آنجا بعنوان مؤلف پذيرفته شدند و هر دو بدينطريق